Przeskocz do treści

Jak zachęcać uczniów liceum do twórczego uczenia się matematyki?

Poniżej przedstawię jak rozwiązywałam z uczniami pewne zadanie dotyczące funkcji kwadratowej.

Zadanie:       Dla jakich wartości parametru równanie (*)   (m+1)x2-2x+m-1=0

                      ma dwa różne pierwiastki należące do  przedziału (0,2) ?

 

I sposób:

Warunki zadania są spełnione dla tych m,  dla których:

A zatem:

Ponieważ rozwiązanie nierówności podwójnych, w tym pierwiastkowych zajęłoby sporo czasu , myślimy nad innym sposobem rozwiązania tego zadania :

 II sposób :

Układ * zapisujemy następująco:

Dalej pozostaje jedynie zastosować wzory Viete’a.

 

III sposób rozwiązania tego zadania  ( metodą graficzną ) opiera się na pewnym twierdzeniu dotyczącym funkcji kwadratowej :

 

Twierdzenie :   Jeśli funkcja kwadratowa określona wzorem f(x) = ax2+bx+c ma   dwa różne miejsca zerowe, to należą one do przedziału ( m , n ) wtedy i tylko wtedy,  gdy

spełnione są warunki :         a· f(m) > 0  i   a· f(n) > 0    i     ( m , n ).

(twierdzenie to było tematem zadania na ocenę celującą na egzaminie maturalnym w  Gdańsku w roku 1995 – licea zawodowe i szkoły równorzędne )

 

Dowód implikacji  „=>” 

 Założenia :   Funkcja kwadratowa  f(x) = ax2 + bx + c  ma dwa różne miejsca zerowe

x1 , x2   ( m , n )

 Teza :     Spełnione są warunki  : a·f(m) > 0  i  a·f (n) > 0   i .

W  dowodzie  posługujemy się metodą graficzną

Z założeń mamy :

W oparciu o powyższe wykresy, uczniowie dowodzą, że:

 

Poprawne zapisanie do założeń i tezy , w celu udowodnienia implikacji „”sprawiało uczniom  trochę kłopotu .

 

Założenia  :     Funkcja kwadratowa  f ( x ) = ax2+ bx+c ma dwa różne miejsca zerowe  x1 i x2              oraz spełnione są warunki :

a· f (m) > 0   i     a·f ( n ) > 0     i        -b/2a E (m,n).

Teza :      x1 i x2  .

Dowód:

III sposób rozwiązania zadania

Pierwiastki równania   ( m + 1 ) x2 – 2x + m – 1 = 0, należą do  przedziału  ( 0 , 2 ) dla tych m dla których  spełniona jest alternatywa układów:

Powyższy sposób jest „ najłatwiejszy’’ rachunkowo.